第54逝: 第54逝:
   
 
==新文章==
 
==新文章==
  +
'''陳達'''(Tân Ta̍t),[[臺灣]]有名聲的[[臺灣民謠|民謠]]音樂家,伊那唱那彈的彼首"[[思想起]]"是伊的代表作,陳達無受教育,毋捌字,伊有四分之一的[[臺灣原住民|原住民]]血統,伊彈的樂器是[[月琴]]。
'''黃文雄'''(N̂g Bûn-hiông;[[1937年]]10月2— ),[[臺灣獨立運動]]的參與者,[[1970年]][[美國]][[紐約]]市''424刺[[蔣經國|蔣]]案''的主角,捌擔任過[[臺灣人權促進會]]會長,[[中華民國]][[國策顧問]],專門負責佮[[人權]]有關係的議題。
 
   
  +
'''Tân Ta̍t''' (陳達), [[Tâi-uân]] ū miâ-siann ê [[Tâi-uân bîn-iâu|bîn-iâu]] im-ga̍k-ka. I ná tshìunn ná tuânn ê hit síu "[[Su-siáng-ki]]" sī i ê tāi-piáu-tsok. Tân Ta̍t bô sīu kàu-io̍k, m̄-bat jī. I ū 1/4 ê [[Tâi-uân guân-tsū-bîn|guân-tsū-bîn]] hiat-thóng. I tuânn ê ga̍k-khì sī [[gue̍h-khîm]].
'''N̂g Bûn-hiông''' (黃文雄, [[1937 nî]] 10 gue̍h 2—), [[Tâi-uân to̍k-li̍̍p ūn-tōng]] ê tsham-ú-tsiá, [[1970 nî]] [[Bí-kok]] [[New York]]-tshī ''424 tshì [[Tsíunn King-kok|Tsíunn]] àn'' (四二四刺蔣案) ê tsú-kak. Bat tam-jīm kuè [[Tâi-uân Jîn-khuân Tshiok-tsìn-huē]] huē-tíunn, [[Tiong-huâ Bîn-kok]] [[kok-tshik kòo-būn]], tsuan-bûn hū-tsik kah [[jîn-khuân]] ū kuan-hē ê gī-tê.
 
   
  +
[[1967年]],[[音樂家]][[史惟亮]]佮[[許常惠]]耽咧進行第1?/2? 擺的臺灣民間歌謠採集運動。
黃文雄1937年出世佇[[臺灣]][[新竹]]西門的林家大厝,外公是[[林占梅]]的後代,老爸捌做過新竹[[水道水]]水廠的廠長,[[1950年代]],退守臺灣的[[國民黨]],為著安定政治局勢,實行大規模的掃"[[共匪]]仔"行動,島內會使講是人人自危,真濟異議人士因為按呢予人掠起來關入[[監牢]],黃文雄的老爸是一个老實的[[公務人員]],嘛因為這款的[[白色恐怖]]煞變做犯人入監。
 
   
  +
[[1967 nî]], [[im-ga̍k-ka]] [[Sú Uî-liōng]] (史惟亮) kap [[Khóo Siông-huī]] (許常惠) tânn-teh tsìn-hîng tē 1?/2? pái ê tâi-uân bîn-kan kua-iâu tshái-tsip ūn-tōng.
N̂g Bûn-hiông 1937 nî tshut-sì tī [[Tâi-uân]] [[Sin-tik]] Se-mn̂g ê Lîm--ka tuā-tshù, guā-kong sī [[Lîm Tsiam-buê]] (林占梅) ê hiō-tāi, lāu-pē bat tsò-kuè Sin-tik [[tsuí-tō-tsuí]] tsuí-tshíunn ê tshíunn-tíunn. [[1950 nî-tāi]], thè-síu Tâi-uân ê [[Kok-bîn-tóng]], uī-tio̍h an-tīng tsìng-tī kio̍k-sè, si̍t-hîng tuā kui-bôo ê sàu "[[kiōng-huí]]-á" hîng-tōng, tó-lāi ē-sái kóng sī jîn-jîn tsū-guî, tsin-tsē ī-gī jîn-sū in-uī án-ne hōo lâng lia̍h--khí-lâi kuainn ji̍p [[kann-lô]]. N̂g Bûn-hiông ê lāu-pé sī tsi̍t-ê láu-si̍t ê [[kong-bū-jîn-uân]], mā in-uī tsit-khuán ê [[pe̍h-sik khióng-pòo]] suah piàn-tsò huān-lâng ji̍p-kann.
 
   
  +
In臭拄坎發現時當62歲的陳達,彼時陳達小可仔有年歲矣,而且目睭半青盲,身軀毋帶疾,伊唱歌的歌聲誠悽涼,唱的歌詞閣有詩的氣味,加月琴配搭起來,伊的演唱會使講感情真豐沛,一寡音樂家邀請陳達到臺北演出佮接受訪問,結果受著逐家的歡迎,電視佮報紙攏有報,嘛有錄一寡專輯,其中上有名的著是思想起。
黃文雄佇[[新竹中學]]畢業了後,考牢[[國立政治大學]][[新聞系]],後來佇[[媽祖島|媽祖]]離島東犬島(東莒)做兵,退伍了佇[[1963年]]捌讀一冬政治大學的新聞研究所,伊佇1964年得著[[美國]][[匹茲堡大學]](University of Pittsburgh)的[[獎學金]],到遐讀[[社會學]]研究所,1966年轉去[[康乃爾大學]](Cornell University)社會學[[博士班]],佇彼時的[[反戰運動]]佮[[學生運動]]中攏真活顯。
 
   
  +
In tshàu-tú-khám huat-hiān sî tong 62 hè ê Tân Ta̍t. Hit sî Tân Ta̍t sió-khuá-á ū nî-hè--a, jî-tshiánn ba̍k-tsiu puànn tshinn-bînn, sin-khu m̄ tài-tsi̍t. I tshìunn-kua ê kua-siann tsiānn tshi-liông, tshìunn ê kua-sû koh ū si ê khì-bī, ka gue̍h-khîm phuè-tah khì-lâi, I ê ián-tshìunn uē-sài kóng kám-tsîng tsin hong-phài. Tsi̍t-kua im-ga̍k-ka iau-tshiánn Tân Ta̍t kàu Tâi-pak ián-tshut kap tsiap-sīu hóng-mn̄g, kiat-kó sīu-tio̍h ta̍k-ke ê huan-gîng. Tiān-sī kap pòo-tsuá lóng ū pòo, mā ū lo̍k tsi̍t-kua tsuan-tsip. Kî-tiong siōng ū miâ ê, tio̍h-sī Su-siáng-ki.
N̂g Bûn-hiông tī [[Sin-tik Tiong-o̍h]] pi̍t-gia̍p liáu-āu, khó tiâu [[Kok-li̍p Tsìng-tī Tāi-ha̍k]] [[sin-bûn-hē]], āu--lâi tī [[Má-tsóo-tó|Má-tsóo]] lî-tó 東犬島 (東莒) tsò-ping, thè-ngóo liáu tī [[1963 nî]] bat tha̍k 1-tang Tsìng-tī Tāi-ha̍k ê sin-bûn gián-kìu-sóo. I tī 1964 nî tit-tio̍h [[Bí-kok]] [[Phit-tsu-pó Tāi-ha̍k]](University of Pittsburgh) ê [[tsíunn-ha̍k-kim]], kàu hia tha̍k [[siā-huē-ha̍k]] gián-kìu-sóo. 1966 nî tsuán khì [[Khong-nái-ní Tāi-ha̍k]]((Cornell University) siā-huē-ha̍k [[phok-sū-pan]], tī hit-sî ê [[huán-tsiàn ūn-tōng]] kap [[ha̍k-sing ūn-tōng]] tiong lóng tsin ua̍h-hiánn.
 
   
  +
音樂家史惟亮捌講:"伊是一个做曲家,因為伊愛適應歌詞,有法度自由的修改已經有的曲,伊是一个詩人,因為伊會使這時先前,創造活跳跳的歌詞來描寫感情,講古抑是講道理,伊嘛是會使那唱那彈的演唱家",許常惠嘛佇伊的日記按呢寫:"我佇離開臺北500公里外的恆春的荒山僻野中央,為一个瘦閣襤褸的老儂流目屎。"
*這篇文章是對河佬百科(Holopedia)的:[http://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/N%CC%82g_B%C3%BBn-hi%C3%B4ng_%28ch%C3%A8ng-t%C4%AB-ka%29 "N̂g Bûn-hiông (chèng-tī-ka)"]改來的,原本文章的作者請看伊的[http://zh-min-nan.wikipedia.org/w/index.php?title=N%CC%82g_B%C3%BBn-hi%C3%B4ng_%28ch%C3%A8ng-t%C4%AB-ka%29&action=history 編輯歷史]。
 
  +
  +
Im-ga̍k-ka Sú Uî-liōng bat kóng:"I sī tsi̍t-ê tsò-khiok-ka, in-uì i ài sik-ìng kua-sû, ū huat-tōo tsū-îu ê siu-kái í-king ū ê khiok. I sī tsi̍t-ê su-jîn, in-uì i uē-sài tsit-sî sing-tsîng, tshòng-tsō ua̍h-thiàu-thiàu ê kua-sû lâi biâu-siá kám-tsîng, kóng kóo ia̍h-sī kóng tō-lí. I mā sī uē-sài ná tshìunn ná tuânn ê ián-tshìunn-ka". Khó Siông-huī mā tī i ê ji̍t-kì án-ne siá: "Guá tī lî-khui Tâi-pak 500 kong-lí guā ê hîng-tshun ê hong-suann phià-iá tiong-ng, uī tsi̍t-ê sàn koh lâm-luì ê lāu-lâng lâu ba̍k-sái. "
  +
  +
1975年,陳達年歲有較懸矣,有當時會痟痟,精神的狀況毋是真好,嘛定定佇街仔luā-luā趖,1981年,伊決定欲轉去故鄉恆春,轉去恆春了後,佇四月十一號彼工,佇過街仔路的時予一臺超速的遊覽車挵著,送病院的中央著過身矣,享年76歲。
  +
  +
1975 nî, Tân Ta̍t nî-huè ū kha kuân-a, ū tāng-sî ē siáu-siáu, tsing-sîn ê tsōng-khóng m̄-sī tsin hó. Mā tiānn-tiānn tī kue-á-tíng luā-luā-sô. 1981 nî, i kuat-tīng beh tńg-khì kòo-hiong hìng-tshun. Tńg-khì hìng-tshun liáu-āu, tī 4 ge̍h 11 hōo hit kang, tī kè ke-á-lōo ê sî hōo tsit-tâi tshiau-sok ê îu-lám bus lòng-tio̍h, sàng pīnn-īnn ê tiong-ng tio̍h kè-sin--a. Hióng-liân 76 hè.
  +
  +
=== 陳達的音樂 ===
  +
陳達用[[河佬話]]唱恆春民謠,毋過有个研究者認為,遮的民謠真濟是按[[平埔族]]的歌謠來的。
  +
  +
Tân Ta̍t ê im-ga̍k
  +
  +
Tân Ta̍t iōng [[hō-ló-uē]] tshíunn hīng-tshun bîn-iâu, m̄-koh ū-ê gián-kìu-tsiá jīn-uî, tsia-ê bîn-iâu tsin-tsuē sī àn [[pînn-poo-tso̍k]] ê kua-iâu lâi--ê.
  +
  +
=== 專輯 ===
  +
* 1969年,民族樂手--陳達佮伊的歌。
  +
* 民族樂手陳達佮伊的歌,洪建全教育文化基金會出版,唱片 NO.HF-1003,1977年5月,臺北,史惟亮編著。
  +
* 陳達佮恆春調唸歌,第一唱片公司,1979年9月。
  +
  +
Tsuan-tsip
  +
  +
* 1969 nî, Bîn-tso̍k ga̍k-tshíu -- Tân Ta̍t kap I ê kua.
  +
* Bîn-tso̍k ga̍k-tshíu Tân Ta̍t kap i ê kua, Âng Kiàn-tsuân Bûn-huà Ki-kim-huē tshut-pán, tshíunn-phìnn NO.HF-1003, 1977 nî 5 ge̍h, Tâi-pak. Sú Uî-liōng pian-tù
  +
* Tân Ta̍t kap Hīng-tshun-tiāu liām-kua, Tē-it Tshíunn-phìnn Kong-si, 1979 nî 9 ge̍h
  +
  +
=== 外部連結 ===
  +
* [http://ws.twl.ncku.edu.tw/hak-chia/o/ou-hong-pho/su-siong-ki.htm 由民間文學觀點看《思想起》的演化]
  +
* [http://www.taiwan123.com.tw/music/pin_33.htm 「紅目達仔」陳達的其人其歌]
  +
* [http://www.libertytimes.com.tw/2005/new/oct/9/life/art-1.htm 荒山僻野的民間彈唱傳奇 陳達]
  +
  +
Guā-pōo liân-kiat
  +
* [http://ws.twl.ncku.edu.tw/hak-tsia/o/oo-hong-pho/su-siong-ki.htm 由民間文學觀點看《思想起》的演化]
  +
* [http://www.taiwan123.com.tw/music/pin_33.htm 「紅目達仔」陳達的其人其歌]
  +
* [http://www.libertytimes.com.tw/2005/new/oct/9/life/art-1.htm 荒山僻野的民間彈唱傳奇 陳達]
  +
  +
 
*這篇文章是對河佬百科(Holopedia)的:[http://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2n_Ta%CC%8Dt "Tân Ta̍t"]改來的,原本文章的作者請看伊的[http://zh-min-nan.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%A2n_Ta%CC%8Dt&action=history 編輯歷史]。
   
 
==新聞==
 
==新聞==

2012年7月8日 (禮拜) 11:50的版本

歡迎大駕光臨臺語百科!
遮是用臺語寫世界智識百科
這馬有4,557篇文章,遮是開放的網站,你嘛會當貢獻你的智識,
抑是佇本站罔掀罔看,或者入來內底來共阮批評指教。
免負責聲明 ‧ 參考工具:臺灣閩南語常用詞辭典臺文/華文線頂辭典信望愛《臺語工具》
Huan-gîng tāi-kà kong-lîm Tâi-gí pah-kho!
Tsia sī iōng tâi-gí siá sè-kài tì-sik ê pah-kho.
Tsit-má ū 4,557 phinn bûn-tsiunn. Tsia sī khai-hòng ê bāng-tsām. Lí mā ē-tàng kòng-hiàn lí ê tì-sik.

Ia̍h-sī tī pún tsām bóng-hian-bóng-khuànn.

Hi̍k-tsiá ji̍p-lâi lāi-té lâi kā gún phue-phîng tsí-kàu.
Bián hū-tsik sing-bîng‧ Tsham-khó kang-khū:Tâi-bûn/Huâ-bûn suànn-tíng sû-tián

Tâi-uân Bân-lâm-gí siông-iōng-sû sû-tiánSìn-bōng-ài《Tâi-gí kang-khū》

新文章

陳達(Tân Ta̍t),臺灣有名聲的民謠音樂家,伊那唱那彈的彼首"思想起"是伊的代表作,陳達無受教育,毋捌字,伊有四分之一的原住民血統,伊彈的樂器是月琴

Tân Ta̍t (陳達), Tâi-uân ū miâ-siann ê bîn-iâu im-ga̍k-ka. I ná tshìunn ná tuânn ê hit síu "Su-siáng-ki" sī i ê tāi-piáu-tsok. Tân Ta̍t bô sīu kàu-io̍k, m̄-bat jī. I ū 1/4 ê guân-tsū-bîn hiat-thóng. I tuânn ê ga̍k-khì sī gue̍h-khîm.

1967年音樂家史惟亮許常惠耽咧進行第1?/2? 擺的臺灣民間歌謠採集運動。

1967 nî, im-ga̍k-ka Sú Uî-liōng (史惟亮) kap Khóo Siông-huī (許常惠) tânn-teh tsìn-hîng tē 1?/2? pái ê tâi-uân bîn-kan kua-iâu tshái-tsip ūn-tōng.

In臭拄坎發現時當62歲的陳達,彼時陳達小可仔有年歲矣,而且目睭半青盲,身軀毋帶疾,伊唱歌的歌聲誠悽涼,唱的歌詞閣有詩的氣味,加月琴配搭起來,伊的演唱會使講感情真豐沛,一寡音樂家邀請陳達到臺北演出佮接受訪問,結果受著逐家的歡迎,電視佮報紙攏有報,嘛有錄一寡專輯,其中上有名的著是思想起。

In tshàu-tú-khám huat-hiān sî tong 62 hè ê Tân Ta̍t. Hit sî Tân Ta̍t sió-khuá-á ū nî-hè--a, jî-tshiánn ba̍k-tsiu puànn tshinn-bînn, sin-khu m̄ tài-tsi̍t. I tshìunn-kua ê kua-siann tsiānn tshi-liông, tshìunn ê kua-sû koh ū si ê khì-bī, ka gue̍h-khîm phuè-tah khì-lâi, I ê ián-tshìunn uē-sài kóng kám-tsîng tsin hong-phài. Tsi̍t-kua im-ga̍k-ka iau-tshiánn Tân Ta̍t kàu Tâi-pak ián-tshut kap tsiap-sīu hóng-mn̄g, kiat-kó sīu-tio̍h ta̍k-ke ê huan-gîng. Tiān-sī kap pòo-tsuá lóng ū pòo, mā ū lo̍k tsi̍t-kua tsuan-tsip. Kî-tiong siōng ū miâ ê, tio̍h-sī Su-siáng-ki.

音樂家史惟亮捌講:"伊是一个做曲家,因為伊愛適應歌詞,有法度自由的修改已經有的曲,伊是一个詩人,因為伊會使這時先前,創造活跳跳的歌詞來描寫感情,講古抑是講道理,伊嘛是會使那唱那彈的演唱家",許常惠嘛佇伊的日記按呢寫:"我佇離開臺北500公里外的恆春的荒山僻野中央,為一个瘦閣襤褸的老儂流目屎。"

Im-ga̍k-ka Sú Uî-liōng bat kóng:"I sī tsi̍t-ê tsò-khiok-ka, in-uì i ài sik-ìng kua-sû, ū huat-tōo tsū-îu ê siu-kái í-king ū ê khiok. I sī tsi̍t-ê su-jîn, in-uì i uē-sài tsit-sî sing-tsîng, tshòng-tsō ua̍h-thiàu-thiàu ê kua-sû lâi biâu-siá kám-tsîng, kóng kóo ia̍h-sī kóng tō-lí. I mā sī uē-sài ná tshìunn ná tuânn ê ián-tshìunn-ka". Khó Siông-huī mā tī i ê ji̍t-kì án-ne siá: "Guá tī lî-khui Tâi-pak 500 kong-lí guā ê hîng-tshun ê hong-suann phià-iá tiong-ng, uī tsi̍t-ê sàn koh lâm-luì ê lāu-lâng lâu ba̍k-sái. "

1975年,陳達年歲有較懸矣,有當時會痟痟,精神的狀況毋是真好,嘛定定佇街仔luā-luā趖,1981年,伊決定欲轉去故鄉恆春,轉去恆春了後,佇四月十一號彼工,佇過街仔路的時予一臺超速的遊覽車挵著,送病院的中央著過身矣,享年76歲。

1975 nî, Tân Ta̍t nî-huè ū kha kuân-a, ū tāng-sî ē siáu-siáu, tsing-sîn ê tsōng-khóng m̄-sī tsin hó. Mā tiānn-tiānn tī kue-á-tíng luā-luā-sô. 1981 nî, i kuat-tīng beh tńg-khì kòo-hiong hìng-tshun. Tńg-khì hìng-tshun liáu-āu, tī 4 ge̍h 11 hōo hit kang, tī kè ke-á-lōo ê sî hōo tsit-tâi tshiau-sok ê îu-lám bus lòng-tio̍h, sàng pīnn-īnn ê tiong-ng tio̍h kè-sin--a. Hióng-liân 76 hè.

陳達的音樂

陳達用河佬話唱恆春民謠,毋過有个研究者認為,遮的民謠真濟是按平埔族的歌謠來的。

Tân Ta̍t ê im-ga̍k

Tân Ta̍t iōng hō-ló-uē tshíunn hīng-tshun bîn-iâu, m̄-koh ū-ê gián-kìu-tsiá jīn-uî, tsia-ê bîn-iâu tsin-tsuē sī àn pînn-poo-tso̍k ê kua-iâu lâi--ê.

專輯

  • 1969年,民族樂手--陳達佮伊的歌。
  • 民族樂手陳達佮伊的歌,洪建全教育文化基金會出版,唱片 NO.HF-1003,1977年5月,臺北,史惟亮編著。
  • 陳達佮恆春調唸歌,第一唱片公司,1979年9月。

Tsuan-tsip

  • 1969 nî, Bîn-tso̍k ga̍k-tshíu -- Tân Ta̍t kap I ê kua.
  • Bîn-tso̍k ga̍k-tshíu Tân Ta̍t kap i ê kua, Âng Kiàn-tsuân Bûn-huà Ki-kim-huē tshut-pán, tshíunn-phìnn NO.HF-1003, 1977 nî 5 ge̍h, Tâi-pak. Sú Uî-liōng pian-tù
  • Tân Ta̍t kap Hīng-tshun-tiāu liām-kua, Tē-it Tshíunn-phìnn Kong-si, 1979 nî 9 ge̍h

外部連結

Guā-pōo liân-kiat


新聞

媒體

新相片

南路鷹。(翕相: M.Nishimura)

社区内容除另有注明外,均在CC-BY-SA许可协议下提供。