台語百科 Wiki
Advertisement

臺灣文學的發祖一般是講佇日本殖民的1920年代的臺灣新文學運動,這个運動的性質和傳統的舊文學較無相仝,對日本時代新文學運動開始,臺灣的作家就一直共怹建立起來的文學號做臺灣文學。

Tâi-uân bûn-ha̍k ê huat-tsóo it-puann sī kóng tī Ji̍t-pún si̍t-bîn ê it kiú jī khòng nî-tāi ê Tâi-uân sin-bûn-ha̍k ūn-tōng. Tsit-ê ūn-tōng ê sìng-tsit hām thuân-thóng ê kū-bûn-ha̍k khah bô sio-kâng. Tuì Ji̍t-pún sî-tāi sin-bûn-ha̍k ūn-tōng khai-sí, Tâi-uân ê tsok-ka tō it-ti̍t kā in kiàn-li̍p--khí-lâi ê bûn-ha̍k hō-tsò Tâi-uân bûn-ha̍k.

後來因為政治環境,特別是國民政府統治臺灣了後,臺灣文學這个名詞就一直有爭議,親像1970年代的鄉土文學盤話的時,就有人厚操煩,講鄉土文學分離主義相黏蒂帶,嘛有人講鄉土文學佮中國共產黨統一之下的文學穿仝領褲,是工農兵文藝,嘛閣有人刁持共鬱拗,號做"邊疆文學"。

Āu--lâi in-uī tsìng-tī khuân-kíng, tia̍t-pia̍t sī Kok-bîn Tsìng-hú thóng-tī Tâi-uân liáu-āu, Tâi-uân bûn-ha̍k tsit-ê bîng-sû tō it-ti̍t ū tsing-gī, tshin-tshīunn it kiú tshit khòng nî-tāi ê hiong-thóo bûn-ha̍k puânn-uē ê sî, tō ū lâng kāu-tshau-huân, kóng hiong-thóo bûn-ha̍k kap hun-lī-tsú-gī sio-liâm-tì-tuà, mā ū lâng kóng hiong-thóo bûn-ha̍k kap Tiong-kok Kiōng-sán-tóng thóng-tī tsi-hā ê bûn-ha̍k tshīng kāng niá khòo, sī kang-lông-ping bûn-gē (工農兵文藝), mā koh ū lâng tiâu-tî kā ut-áu, hō-tsò "pian-kiong bûn-ha̍k" (邊疆文學).

一直到1980年代起初,臺灣的作家總算是成功共臺灣文學爭取著地位,公開提倡佇臺灣產生的文學就是臺灣文學,一來二去,見若認同臺灣的人,用臺灣人的觀點,來寫出疼痛臺灣,佮臺灣有關係的文學作品,攏會使叫做臺灣文學。

It-ti̍t kàu it kiú pat khòng nî-tāi khí-tshoo, Tâi-uân ê tsok-ka tsóng-sǹg sī sîng-kong kā Tâi-uân bûn-ha̍k tsing-tshú-tio̍h tē-uī, kong-khai thê-tshiòng tī Tâi-uân sán-sing ê bûn-ha̍k tō-sī Tâi-uân bûn-ha̍k. It-lâi-jī-khì, kìnn-nā jīn-tông Tâi-uân ê lâng, īng Tâi-uân-lâng ê kuan-tiám, lâi siá-tshut thiànn-thàng Tâi-uân, kap Tâi-uân ū kuan-hē ê bûn-ha̍k-tsok-phín, lóng ē-sái kiò-tsò Tâi-uân bûn-ha̍k.

若看臺灣文學使用的文字,有漢字文言文,河佬日本華語等等,有的寫漢字,有的用羅馬字,sam-téng-jī-hō,算是臺灣文學的特色。

Nā khuànn Tâi-uân bûn-ha̍k sú-iōng ê bûn-jī, ū Hàn-jī bûn-giân-bûn, Hō-ló, Ji̍t-bûn kap Huâ-gí tíng-tíng, ū ê siá Hàn-jī, ū ê īng lô-má-jī, sam-tíng-jī-hō, sǹg sī Tâi-uân bûn-ha̍k ê tia̍t-sik.

若對歷史來看,臺灣文學是較晏發祖的文學,佮先進國家比起來,毋但比日本慢起行真濟,甚至嘛比中國五四運動的新文學較慢幾若冬,因為臺灣文學發祖較晏,所以自然就繼承其他文學的性質佮成績,歐洲美洲文學對伊有影響,日本佮中國文學嘛對伊有真濟影響。

Nā tuì li̍k-sú lâi khuànn, Tâi-uân bûn-ha̍k sī khah-uànn huat-tsóo ê bûn-ha̍k, kap sian-tsìn kok-ka pí--khí-lâi, m̄-nā pí Ji̍t-pún bān khí-kiânn tsin-tsē, sīm-tsì mā pí Tiong-kok Ngó-sù ūn-tōng ê sin-bûn-ha̍k khah-bān kuí-nā tang. In-uī Tâi-uân bûn-ha̍k huat-tsóo khah-uànn, sóo-í tsū-jiân tō kè-sîng kî-thann bûn-ha̍k ê sìng-tsit kap sîng-tsik, Au-tsiu kap Bí-kok bûn-ha̍k tuì i ū íng-hióng, Ji̍t-pún kap Tiong-kok bûn-ha̍k mā tuì i ū tsin-tsē íng-hióng.

日本時代,賴和共臺灣文學號做"世界主義下跤的臺灣新文學",若這个時代的作家鍾肇政客語: Chûng Seu-chṳn)是講:"臺灣文學是臺灣本土的文學,是臺灣人的文學,是世界文學的一支"。

Ji̍t-pún sî-tāi, Luā-hô (賴和) kā Tâi-uân bûn-ha̍k hō-tsò "sè-kài-tsú-gī ē-kha ê Tâi-uân sin-bûn-ha̍k", nā tsit-ê sî-tāi ê tsok-ka Tsiong Tiāu-tsìng (鍾肇政, Kheh-gí: Tsûng Seu-tsiin) sī kóng: "Tâi-uân bûn-ha̍k sī Tâi-uân pún-thóo ê bûn-ha̍k, sī Tâi-uân lâng ê bûn-ha̍k, sī sè-kài bûn-ha̍k ê tsi̍t-ki."

相關的文章[]

  • 國家臺灣文學館

Siang-kuan ê bûn-tsiunn

  • Kok-ka Tâi-uân Bûn-ha̍k-kuán


Advertisement