台語百科 Wiki
Advertisement

廣義來講,自然宇宙的全部,是物質世界的一切,包括所有的能源,自然的定義綴時代咧變,而且常在予人提來和其它的概念來比並,可比講人為、超自然,一種較狹的定義將的做為(人為)排除佇自然以外,或者講人並毋是自然界的一份子,人用科技製作抑是改變過的物(親像食品)定定予人講是人造的;毋是天然的,這款比對得著的定義多少有道德性的意義,比論講“自然的定著是好”;“著順其自然”。

Kóng-gī lâi kóng, tsū-jiânú-tīu ê tsuân-pōo, sī bu̍t-tsit sè-kài ê it-tshè, pau-kuah sóo-ū ê mi̍h kah lîng-guân. Tsū-jiân ê tīng-gī tuè sî-tāi teh piàn, jī-tshiánn tshiâng-tsāi hōo lâng the̍h lâi hām kî-thann ê kài-liām sio pí-phīng, khó-pí kóng jîn-uî, tshiau-tsū-jiân. Tsi̍t tsióng khah e̍h ê tīng-gī tsiong lâng ê tsò-uî (jîn-uî) pâi-tû tī tsū-jiân í-guā, hi̍k-tsiá kóng lâng pīng m̄-sī tsū-jiân-kài ê tsi̍t hūn-tsú. Lâng iōng kho-ki tsè-tsō a̍h-sī kái-piàn--kuè ê mi̍h (tshin-tshīunn si̍t-phín) tiānn-tiānn hōo lâng kóng sī jîn-tsō--ê, m̄-sī thian-jiân--ê. Tsit-khuán pí-tuì tit-tio̍h ê tīng-gī to-siáu ū tō-tik-siōng ê ì-gī, pí-lūn kóng "tsū-jiân--ê tiānn-tio̍h sī ", "tio̍h sūn-kî-tsū-jiân".

自然這个觀念嘛用佇描寫動物,物件的行為這方面,一个動物的行為若無違反伊的本性,這款行為就有號做是自然的,閣一个化學元素 ,若準生成存在佇世間,就會使號做自然的,若干焦實驗室內有得揣,就號做人造的。

Tsū-jiân tsit-ê kuan-liām mā iōng tī biô-siá tōng-bu̍t, mi̍h-kiānn ê hîng-uî tsit hong-bīn. Tsi̍t ê tōng-bu̍t ê hîng-uî nā bô uî-huán i ê pún-sìng, tsit khuán hîng-uî tō ū lâng hō-tsò sī tsū-jiân--ê. Koh, Tsi̍t ê huà-ha̍k guân-sòo nā-tsún senn-sîng tsûn-tsāi tī sè-kan, tō ē-sái hō-tsò tsū-jiân--ê; nā kan-tann si̍t-giām-sik lāi ū tè tshuē, tō hō-tsò jîn-tsō--ê.

物質世界(自然界)是自然科學研究的對象,這包括宇宙學到微粒仔物理學生物學生態學等等對物質的角度,研究性命的一切,包括人類 ,其他的學問研究“自然資源”佮“自然事件”(氣象學地理學等等)。

Bu̍t-tsit sè-kài (tsū-jiân-kài) sī tsū-jiân kho-ha̍k gián-kìu ê tuì-siōng. Tse pau-kuah ú-tīu-ha̍k kàu bî-lia̍p-á bu̍t-lí-ha̍k. Sing-bu̍t-ha̍k, sing-thài-ha̍k tíng-tíng tuì bu̍t-tsit ê kak-tō· gián-kìu sènn-miā ê it-tshè, pau-kuah jîn-luī. Kî-thann ê ha̍k-būn gián-kìu "tsū-jiân tsu-guân" kap tsū-jiân sū-kiānn (khì-siōng-ha̍k, tē-lí-ha̍k tíng-tíng).

相關的文章[]

  • 物質主義
  • 自然主義
  • 自然法
  • 自然神學
  • 本質本質主義

Siong-kuan ê bûn-tsiunn

  • Bu̍t-tsit-tsú-gī
  • Tsū-jiân-tsú-gī
  • Tsū-jiân-huat
  • Tsū-jiân sîn-ha̍k
  • Pún-tsit, pún-tsit-tsú-gī


Advertisement