台語百科 Wiki
Advertisement

,是人有的、目睭看袂著的,咱人的理性感情心情意向所佇咧的一个抽象的所在,人類掠外的動物植物是毋是有心,這和心的定義仝款,攏是真僫講的問題。

Sim, sī lâng ū--ê, ba̍k-tsiu khuànn-bē-tio̍h--ê, lán lâng ê lí-sìng ia̍h kám-tsîng, sim-tsîng kap ì-hiòng sóo tī-leh ê 1-ê thiu-siōng ê sóo-tsāi. Jîn-luī lia̍h-guā ê tōng-bu̍t kap si̍t-bu̍t sī m̄-sī ū sim, tse hām sim ê tīng-gī kāng-khuán, lóng sī tsin oh kóng ê būn-tê.

干焦掠心本身做定義是無法度有的,心是活物上蓋微妙的一項代誌亦拘敢,因為心無一定的狀態,定定咧變化,心的代誌著透過肉體等等外口的表現才會當掌握。

Kan-tann lia̍h Sim pún-sin tsò tīng-gī sī bô-huat-tōo ū--ê, sim sī ua̍h-mi̍h siōng-kài bî-biáu ê 1-hāng tāi-tsì iā-kú-kánn. In-uī sim bô it-tīng ê tsōng-thài, tiānn-tiānn teh piàn-huà, sim ê tāi-tsì tio̍h thàu-kuè jio̍k-thé tíng-tíng guā-kháu ê piáu-hiān tsiah ē-tàng tsiáng-ak.

當人(或者是別項有心的活物)咧思考佮做決定的時,心就有活動,毋過就準甚物攏毋無做,心檢采oan-nā會活動,致使對這个心的主題來講,煞袂當真嚴格掌握逐時陣心的狀態。

Tng lâng(hi̍k-tsiá-sī pa̍t-hāng ū sim ê ua̍h-mi̍h) teh su-khó kap tsò kuat-tīng ê sî, sim tō ū ua̍h-tōng, m̄-koh tō-tsún sím-mi̍h lóng m̄-tsò, sim kiám-tshái uan-nā ē ua̍h-tōng, tì-sú tuì tsit-ê ū sim ê tsú-thé lâi kóng, suah bē-tàng tsin giâm-gâi tsiáng-ak ta̍k-sî-tsūn sim ê tsōng-thài.

總是,人若佮別人溝通的時,對方和家治的心中間,攏有想著抑是感覺著互相的來去,對這點來講,人是會當經驗著家治佮別人內底彼號心的存在的。

Tsóng--sī, lâng nā kap pa̍t-lâng kau-thong ê sî, tuì-hong hām ka-tī ê sim tiong-kan, lóng ū sīunn-tio̍h ia̍h-sī kám-kak-tio̍h hōo-siōng ê lâi-khì, tuì tsit-tiám lâi kóng, lâng sī ē-tàng king-giām-tio̍h ka-tī kap pa̍t-lâng lāi-té hit-hō sim ê tsûn-tsāi--ê.

研究人心的活動的學科是心理學,心理學透過對人的反應做統計分析,了解人佮人的直接關係,來對心做研究,毋過就親像頭前講的,心真複雜,對方若有甚物變化,咱的心嘛會綴咧改變,嘛因為按呢共心當做學問來研究實在真困難。

Gián-kìu lâng sim ê ua̍h-tōng ê ha̍k-kho sī sim-lí-ha̍k, sim-lí-ha̍k thàu-kuè tuì lâng ê huán-ìng tsò thóng-kè hun-sik, liáu-kái lâng kap lâng ê ti̍t-tsiap kuan-hē, lâi tuì sim tsò gián-kìu. M̄-koh tō tshin-tshīunn thâu-tsîng kóng--ê, sim tsin ho̍k-tsa̍p, tuì-hong nā ū sím-mi̍h piàn-huá, lán ê sim mā ē tuè leh kái-piàn, mā in-uī án-ne kā sim tòng-tsò ha̍k-būn lâi gián-kìu si̍t-tsāi tsin khùn-lân.

現此時神經科學有較發展,科學家已經會當掰會,心的狀態佮的物理狀態窮實是相黏蒂帶的,比論咱有較知影心佮咱的腦裡逐部份的路用的關係矣,神經傳達物質(dopamine, endorphin等等)佮心情的關係嘛沓沓仔有新的研究發表,毋過心的狀態佮物質的腦中間,彼个究真本底的關係,猶原猶無法度齊拆明,和心有底代的哲學佮心理學中間的界線佇佗,嘛猶繼續咧討論。

Hiān-tshú-sî sîn-king kho-ha̍k ū khah huat-tián, kho-ha̍k-ka í-king ē-tàng pué-huē, sim ê tsōng-thài kap náu ê bu̍t-lí tsōng-thài khîng-si̍t sī sio-liâm-tì-tuà--ê, pí-lūn lán ū khah tsai-iánn sim kap lán ê náu--ni̍h ta̍k-pōo-hūn ê lōo-iōng ê kuan-hē--ah, sîn-king thuân-ta̍t bu̍t-tsit (dopamine, endorphin tíng-tíng) kap sim-tsîng ê kuan-hē mā ta̍uh-ta̍uh-á ū sin ê gián-kìu huat-piáu, m̄-koh sim ê tsōng-thài kap bu̍t-tsit ê náu tiong-kan, hit-ê kìu-tsin pún-té ê kuan-hē, îu-guân iáu bô-huat-tōo tsiâu thiah-bîng, hām sim ū tī-tāi ê tiat-ha̍k kap sim-lí-ha̍k tiong-kan ê kài-suànn tī toh, mā iáu kè-sio̍k teh thó-lūn.

往早的人掠講心是佇心臟內底,所以才會共這號抽象的"物"叫做"心",咱這馬猶原會講"心內"、"好心"等等的語詞,攏是因為按呢留落來的講法。

Íng-tsá ê lâng lia̍h-kóng sim sī tī sim-tsōng lāi-té, sóo-í tsiah ē kā tsit-hō thiu-siōng ê "mi̍h" kiò-tsò "sim", lán tsit-má îu-guân ē kóng "sim-lāi", "hó-sim" tíng-tíng ê gí-sû, lóng sī in-uī án-ne lâu--lo̍h-lâi ê kóng-huat.


  • 這篇文章是對河佬百科(Holopedia)的:"sim"改來的,原本文章的作者請看伊的編輯歷史
Advertisement